Słownik finansowy
Beneficjent rzeczywisty
Beneficjent rzeczywisty to osoba fizyczna, która bezpośrednio lub pośrednio kontroluje podmiot albo w imieniu której nawiązywana jest relacja gospodarcza lub przeprowadzana jest okazjonalna transakcja. Pojęcie wynika z przepisów AML, czyli regulacji dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.
Co oznacza beneficjent rzeczywisty?
Beneficjentem rzeczywistym zawsze jest osoba fizyczna, nawet jeśli formalnym właścicielem klienta lub spółki jest inna spółka, fundacja albo inny podmiot. Ustalenie tej osoby ma pokazać, kto ostatecznie korzysta z podmiotu lub sprawuje nad nim decydujący wpływ.
W przypadku osoby prawnej jedną z podstawowych przesłanek może być posiadanie przez osobę fizyczną prawa własności więcej niż 25% udziałów lub akcji. Nie jest to jednak jedyny test. Znaczenie może mieć również:
- dysponowanie więcej niż 25% ogólnej liczby głosów;
- kontrola pośrednia, na przykład przez łańcuch powiązanych spółek;
- kontrola wynikająca z innych uprawnień prawnych lub faktycznych, które umożliwiają wywieranie decydującego wpływu;
- osoba zajmująca wyższe stanowisko kierownicze, gdy nie można ustalić beneficjenta rzeczywistego albo istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego tożsamości, przy spełnieniu warunków określonych w ustawie.
Prosty przykład
Jeżeli osoba fizyczna kontroluje spółkę A, a spółka A posiada istotny pakiet udziałów w spółce B, analiza może obejmować również kontrolę tej osoby nad spółką B. Dlatego instytucja nie poprzestaje na sprawdzeniu bezpośrednich udziałowców, lecz bada całą strukturę własności i kontroli.
Dlaczego bank pyta o beneficjenta rzeczywistego?
Bank lub inna instytucja obowiązana musi stosować środki bezpieczeństwa finansowego, w tym ustalić strukturę własności i kontroli klienta oraz zidentyfikować beneficjenta rzeczywistego. W praktyce może dlatego pytać nie tylko, kto formalnie jest właścicielem spółki, lecz także kto ostatecznie ją kontroluje albo na czyją rzecz działa klient.
Beneficjent rzeczywisty a CRBR
Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) gromadzi informacje o beneficjentach rzeczywistych określonych kategorii podmiotów wskazanych w ustawie AML, między innymi wielu spółek, fundacji i stowarzyszeń. Obowiązek identyfikacji beneficjenta rzeczywistego przez instytucję obowiązaną jest szerszym zagadnieniem i nie oznacza, że każda ustalona osoba fizyczna jest zgłaszana do CRBR.
Zakres analizy zależy od rodzaju podmiotu, jego struktury oraz aktualnych przepisów. Próg ponad 25% jest wskazówką dla określonych przypadków, a nie uniwersalną definicją zastępującą analizę kontroli bezpośredniej i pośredniej.
Powiązane pojęcia
Źródła i zastrzeżenie
- Ustawa AML w ELI – tekst ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.
- Ministerstwo Finansów – Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych – informacje o definicji i podmiotach objętych CRBR.
- FATF Glossary – międzynarodowe ujęcie pojęcia beneficial owner.
Treść ma charakter edukacyjny. W sprawach regulowanych należy stosować aktualny tekst prawa oraz dokumentację właściwej instytucji.