Słownik finansowy
Narodowy Bank Polski – NBP
Narodowy Bank Polski (NBP) jest bankiem centralnym Rzeczypospolitej Polskiej. Odpowiada za wartość polskiego pieniądza, ustala i realizuje politykę pieniężną oraz wykonuje zadania określone w Konstytucji RP i ustawie o Narodowym Banku Polskim.
Podstawowym celem działalności NBP jest utrzymanie stabilnego poziomu cen. NBP wspiera także politykę gospodarczą Rządu, ale tylko wtedy, gdy nie ogranicza to podstawowego celu, czyli stabilności cen.
Najważniejsze zadania NBP
- prowadzenie polityki pieniężnej, w tym podejmowanie decyzji dotyczących podstawowych stóp procentowych przez Radę Polityki Pieniężnej,
- emisja banknotów i monet — NBP ma wyłączne prawo emitowania znaków pieniężnych Rzeczypospolitej Polskiej,
- organizowanie rozliczeń pieniężnych i wspieranie bezpiecznego funkcjonowania systemu płatniczego,
- gromadzenie i zarządzanie rezerwami dewizowymi,
- bankowa obsługa budżetu państwa,
- regulowanie płynności banków i ich refinansowanie,
- działanie na rzecz stabilności systemu finansowego oraz ograniczania ryzyka systemowego.
Znaczenie NBP dla gospodarki i finansów
Decyzje NBP mogą pośrednio wpływać na inflację, oprocentowanie kredytów i lokat oraz warunki funkcjonowania gospodarki. NBP nie ustala jednak indywidualnych warunków każdej oferty bankowej — te zależą od banku, umowy, sytuacji rynkowej i profilu klienta.
NBP pełni również ważną funkcję w systemie płatniczym. System płatniczy obejmuje rozwiązania umożliwiające obieg pieniądza gotówkowego i bezgotówkowego oraz rozliczanie płatności.
Organy NBP
Organami NBP są Prezes Narodowego Banku Polskiego, Rada Polityki Pieniężnej oraz Zarząd NBP. Rada Polityki Pieniężnej odpowiada w szczególności za ustalanie założeń polityki pieniężnej i podstawowych stóp procentowych.
Powiązane pojęcia
Źródła i bibliografia
- Narodowy Bank Polski — pytania i odpowiedzi.
- Elektroniczny Dziennik Ustaw — ustawa o Narodowym Banku Polskim.
- Narodowy Bank Polski — infrastruktura systemu płatniczego.
Definicja ma charakter edukacyjny. W sprawach regulowanych pierwszeństwo ma aktualny tekst prawa oraz dokumentacja właściwej instytucji lub produktu.