Słownik finansowy
Liquidity risk – ryzyko płynności
Ryzyko płynności (ang. liquidity risk) to ryzyko, że aktywa nie będzie można kupić lub sprzedać w odpowiednim czasie bez istotnego ustępstwa cenowego. W praktyce inwestor może nie znaleźć wystarczającej liczby kupujących albo będzie musiał zaakceptować cenę wyraźnie gorszą od bieżącej wyceny lub ceny uznawanej za godziwą.
Przykład: akcja jest wyceniana na 20 zł, ale obrót nią jest niewielki. Inwestor chce sprzedać duży pakiet, lecz po cenie 20 zł nie ma wystarczającego popytu. Aby sfinalizować transakcję, może być zmuszony obniżyć cenę, na przykład do 17 zł. To przykład pogorszenia ceny wynikającego z niskiej płynności, a nie gwarantowany poziom straty.
Od czego zależy ryzyko płynności?
- liczby aktywnych kupujących i sprzedających,
- wolumenu obrotu i częstotliwości transakcji,
- różnicy między najlepszą ceną kupna i sprzedaży, czyli spreadu,
- wielkości zlecenia względem typowego obrotu,
- warunków rynkowych — w okresie napięć płynność może szybko się pogorszyć.
Niższą płynnością często charakteryzują się między innymi akcje małych spółek, część obligacji korporacyjnych, inwestycje prywatne i nieruchomości. Nie jest to jednak reguła bez wyjątków: o rzeczywistym ryzyku decydują cechy konkretnego instrumentu, rynek, wielkość transakcji i warunki sprzedaży.
Płynność aktywa a płynność finansowania
Płynność aktywa lub rynku dotyczy możliwości szybkiego kupna albo sprzedaży bez znacznego wpływu na cenę. Płynność finansowania dotyczy zdolności podmiotu do terminowego regulowania bieżących i przyszłych zobowiązań. Są to powiązane, ale różne znaczenia. W tym haśle chodzi przede wszystkim o płynność aktywa i rynku.
Dlaczego ryzyko płynności ma znaczenie dla inwestora?
Niska płynność może utrudnić szybkie wyjście z inwestycji, zwiększyć koszt transakcji i spowodować sprzedaż po cenie znacznie odbiegającej od ostatniej wyceny. Dlatego przed inwestycją warto sprawdzić m.in. typowy obrót, spread, zasady sprzedaży lub umorzenia produktu oraz to, czy istnieje aktywny rynek wtórny.
Powiązane pojęcia
Źródła i bibliografia
- CFA Institute — Introduction to Risk Management — definicja liquidity risk.
- Komisja Nadzoru Finansowego — Dochód, ryzyko i płynność inwestycji — polski kontekst ryzyka płynności inwestycji.
- Komisja Nadzoru Finansowego — Prawa obligatariusza — rozróżnienie płynności i zdolności do regulowania zobowiązań.
Definicja ma charakter edukacyjny. Ocena płynności zależy od konkretnego instrumentu, rynku, wielkości transakcji i aktualnych warunków rynkowych.